Nowy kalkulator GUS - instrukcja

Wykonawco! Zamawiający! Oto instrukcja krok po kroku, jak skorzystać z nowego kalkulatora GUS!

Od listopada 2019 r. na stronach GUS były opublikowane cztery kalkulatory: dla obiektów budowlanych i budownictwa ogółem, dla kontraktów drogowych; dla kontraktów kolejowych oraz dla umów dotyczących utrzymania dróg.

29 marca 2024 r. wyłączono bazę SWAiD. Razem z bazą SWAiD wyłączono stare kalkulatory waloryzacyjne. W nowej bazie Dziedzinowych DBW znajdziecie nowe kalkulatory, które są w zakładce Katalog / Dane do waloryzacji. Niestety stare kalkulatory nie zostały przekierowane i trzeba wiedzieć jak znaleźć nowe kalkulatory.

W nowej witrynie DBW oprócz odświeżonych czterech kalkulatorów znajdziecie nowy kalkulator waloryzacji kontraktów budowlanych z koszykiem dla różnych inwestycji budowlanych według typu obiektu. W tym artykule pokażę, jak korzystać z tego kalkulatora i opiszę co moim zdaniem należałoby poprawić.

W skrócie, z tego artykułu dowiesz się:

  • gdzie znaleźć nowe kalkulatory GUS,
  • jak obliczyć waloryzację na kontrakcie budowlanym,
  • jak określić początek waloryzacji (datę odniesienia),
  • jakie dane wpisać do kalkulatora GUS,
  • jak ustalić parametry formuły waloryzacyjnej,
  • skąd wziąć dane do waloryzacji,
  • czym różnią się wzory waloryzacyjne,
  • jak czytać i zrozumieć obliczoną wartość waloryzacji,
  • jak przygotować załączniki do wniosku o waloryzację.

Wybór kalkulatora

Zacznijmy od początku.

Na stronie Dziedzinowych Baz Wiedzy w górnym wierszu wybieramy „Katalog” i dalej z rozwijanego menu „Dane do waloryzacji”. Pojawi nam się okno wyboru kalkulatora do waloryzacji:

wybór kalkulatora do waloryzacji

W tym artykule sprawdzimy, jak działa nowy kalkulator GUS – waloryzacji kontraktów budowlanych z koszykiem dla różnych inwestycji budowlanych według typu obiektu.

Wybieramy czwartą pozycję: „Inwestycje budowlane według typu obiektu (formuła koszykowa)”. Bezpośredni link do tego kalkulatora.

Jak czytać te tabele i komórki?

Przechodzimy na kolejną stronę, która wygląda tak:

jak czytać formularz kalkulatora waloryzacyjnego

Na stronie z kalulatorem GUS widzimy trzy wyraźne sekcje:

  1. Okres oraz wartość kontraktu;
  2. Parametry formuły waloryzacyjnej;
  3. Obliczona wartość waloryzacji.

Zacznijmy od pierwszej sekcji, w której okres, dla którego liczymy waloryzację oraz wartość kontraktu. W pierwszej komórce wybieramy miesiąc odniesienia względem, którego liczymy waloryzację. Powinien on być określony w umowie. Zwykle waloryzację liczymy od daty oferty lub daty podpisania umowy. Jeśli jednak dojdzie do opóźnienia w podpisaniu umowy i została zawarta po upływie 180 dni od dnia upływu terminu składania ofert, to waloryzację liczymy od dnia otwarcia ofert, chyba że w umowie jest wcześniejszy termin.

  • Dla przykładu wybrałem styczeń 2022.

Gdzie podstawić moje dane?

W kolejnej komórce wybieramy miesiąc, dla którego liczymy waloryzację. Zwykle będzie to bieżący miesiąc. W ostatniej komórce wpisujemy kwotę podlegającą waloryzacji. W zależności od zapisów kontraktu może to być kwota pozostała do rozliczenia lub wartość robót wykonanych w okresie rozliczeniowym.

  • Dla przykładu wybrałem styczeń 2024 oraz kwotę 50 000 000 zł.
gdzie wpisać dane do waloryzacji
  • Wprowadzone wartości musimy zatwierdzić.

Przechodzimy do drugiej sekcji. W prawym górnym rogu możemy sprawdzić przykładowe wagi. Mogą one być pomocne do tworzenia formuł waloryzacyjnych. Po kliknięciu na to pole wyświetli się okno z przykładowymi widełkami dla różnych obiektów:

  • sieci wodno-kanalizacyjnych;
  • sieci oświetleniowych;
  • budynków;
  • obiektów mostowych;
  • dróg;
  • hydrotechniki.
jak dobrać wartości wag do wzoru waloryzacyjnego
  • Dla zobrazowania, jak działa kalkulator do sekcji z parametrami formuły waloryzacyjnej wpisałem dolne wartości zaproponowanych przedziałów dla budynku.

Odpowiednio:

  • Inflacja (CPI) = 0,20
  • Paliwo (P) = 0,03
  • Cement (C) = 0,03
  • Stal (S) = 0,04
  • Kruszywo (K) = 0,20

Po wpisaniu do odpowiednich komórek otrzymałem błąd, informujący, że suma wag musi być równa 1. Obecnie suma wynosi: 0,50. Tak to wygląda:

jak naprawić błędy kalkulatora

Zakładam, że autor propozycji koszyka przyjął wartości w taki sposób, aby pozostałą część wpisać w pole z współczynnikiem niepodlegającym waloryzacji (a).

  • Uzupełniłem więc komórkę z współczynnikiem niepodlegającym waloryzacji (a) wpisując tam wartość 0,50.

To niestety nie pomogło i dalej nie mogłem zatwierdzić parametrów formuły waloryzacyjnej.

jak poradzić sobie z błędami kalkulatora

Zakładam, że formuła obliczeniowa na stronie jest tak skonstruowana, że komórka z współczynnikiem niepodlegającym waloryzacji (a) nie jest brana pod uwagę do sumy 1, o której mowa w błędzie. Skoro tak, to żeby zadziałała musimy przeliczyć nasze wagi w taki sposób, aby dawały nam wartość 1.

  • Jeśli ich suma wynosi 0,50 to każdą z wartości należy podzielić przez tą sumę tj. 0,50.

Otrzymujemy zatem odpowiednio:

  • Inflacja (CPI) = 0,40
  • Paliwo (P) = 0,06
  • Cement (C) = 0,06
  • Stal (S) = 0,08
  • Kruszywo (K) = 0,40
prawidłowo wprowadzone dane do kalkulatora waloryzacyjnego

Po skorygowaniu wartości wag błąd zniknął i pojawiła się możliwość zatwierdzenia wprowadzonych danych.

  • Wprowadzone wartości musimy zatwierdzić – bez tego obliczenia nie zostaną zaktualizowane.

Jak czytać otrzymany wynik?

Po zatwierdzeniu kalkulator GUS zwraca wynik obliczeń: wartość mnożnika korygującego i kwotę po waloryzacji.

przykład obliczenia waloryzacji
  • Dla wprowadzonych danych waloryzacja wyniosła 6 250 000 zł, a wynagrodzenie wzrosło o 12,5%.

Poniżej w tabeli możemy znaleźć więcej szczegółów. Znajdziemy tam określone składniki cząstkowe wskaźników waloryzacyjnych oraz opisane wagi. Wartości poszczególnych wskaźników są określone narastająco pomiędzy miesiącami wskazanymi w kroku pierwszym. Porównując to do danych, które otrzymywaliśmy w starych kalkulatorach w bazie SWAiD obecnie nie ma tabeli z wskaźnikami określającymi zmiany w poszczególnych miesiącach.

szczegóły obliczeń waloryzacji

Eksportowanie załączników do wniosku o waloryzację

  • Obliczenia możemy wyeksportować do pliku PDF. Żeby to zrobić kliknij na trzy kropki po prawej stronie ekranu. Wybierz eksportuj i format PDF. Zatwierdź przyciskiem eksportuj.

Otrzymamy plik PDF z zebranymi obliczeniami przedstawionymi w przyjaznej formie. Mam tylko zatrzeżenie, że informacje o datach od kiedy do kiedy liczymy nie są podane na początku. Zamiast tego są w umieszczone w tabeli (5 i 6 kolumna):

załącznik do wniosku o waloryzację

Wariant alternatywny – inne dane w koszyku i problemy

Nie byłbym sobą gdybym nie sprawdził jak zaproponowane koszki różnią się między sobą.

  • Sprawdziłem więc górne wartości zaproponowanych przedziałów dla budynku.

Odpowiednio:

  • Inflacja (CPI) = 0,35
  • Paliwo (P) = 0,10
  • Cement (C) = 0,10
  • Stal (S) = 0,08
  • Kruszywo (K) = 0,30

Po wpisaniu do odpowiednich komórek otrzymałem błąd, informujący, że suma wag musi być równa 1. Obecnie suma wynosi: 0,93.

  • Skoro ich suma wynosi 0,93 to każdą z wartości należy podzielić przez tą sumę tj. 0,93.

Otrzymujemy zatem odpowiednio:

  • Inflacja (CPI) = 0,376
  • Paliwo (P) = 0,108
  • Cement (C) = 0,108
  • Stal (S) = 0,086
  • Kruszywo (K) = 0,322

Kalkulator obcina wprowadzone wartości do 2 miejsc po przecinku. Zgodnie z zasadami zaokrągleń wprowadzone wartości powinny wynieść:

  • Inflacja (CPI) = 0,38
  • Paliwo (P) = 0,11
  • Cement (C) = 0,11
  • Stal (S) = 0,09
  • Kruszywo (K) = 0,32

Niestety wtedy otrzymujemy sumę 1,01. Ponownie otrzymałem błąd, informujący, że suma wag musi być równa 1. Obecnie suma wynosi: 1,01.

  • Ostatecznie skorygowałem wartość stali z 0,09 do 0,08, jako wartości, która najmniej odbiega od tej wartości.

Otrzymałem zatem:

  • Inflacja (CPI) = 0,38
  • Paliwo (P) = 0,11
  • Cement (C) = 0,11
  • Stal (S) = 0,08
  • Kruszywo (K) = 0,32

Po wpisaniu wartości do komórek błąd zniknął i pojawiła się możliwość zatwierdzenia wprowadzonych danych.

  • Wprowadzone wartości musimy zatwierdzić – bez tego obliczenia nie zostaną zaktualizowane.
wyniki obliczeń do wniosku o waloryzację

Otrzymujemy obliczone wartości tj. wartość mnożnika korygującego i kwoty po waloryzacji.

  • Dla wprowadzonych danych waloryzacja wyniosła 6 005 000 zł, a wynagrodzenie wzrosło o 12,01%.

Różnica wyniosła 245 000 zł tj. 4% różnicy względem niższej z wartości obliczonej waloryzacji. Taka różnica raczej nie wpłynie istotnie na wynik projektu tej skali. Niemniej jednak warto zastanowić się, nad odpowiednim wyborem i określeniem wartości wag tak aby były one jak najlepiej dostosowane do specyfiki realizowanej inwestycji.

Na koniec chciałbym się podzielić moją subiektywną refleksją na temat wprowadzonych zmian.

✅ Zalety:

  • Kalkulatory GUS w nowej odsłonie wyglądają nieporównywalnie nowocześniej i bardziej przyjaźnie;
  • Przygotowany wydruk do PDF jest estetyczny i gotowy do załączenia do wniosku.

Niestety korzystanie z nowej odsłony wymaga przyzwyczajenia.

❌ Wady:

  • Szkoda, że po wpisaniu przykładowych wartości podpowiadanych na stronie obliczenia nie działają, a zamiast tego pojawia się błąd. Przydałaby się funkcja proporcjonalnego wyrównania współczynników lub skorygowania przykładowych wartości w taki sposób, aby nie trzeba było wyrównywać wartości proporcjonalnie;
  • Co więcej, może się zdarzyć, że wag, które są w Twojej umowie nie da się proporcjonalnie przeliczyć i skorzystać z kalkulatora GUS, tak jak to pokazałem w drugim przykładzie;
  • W wydruku PDF informacji o ustawieniach będących podstawą do obliczeń są mało czytelne;
  • Brakuje mi tabeli z wskaźnikami cząstkowymi poszczególnych wskaźników przedstawiających wzrosty miesiąc do miesiąca.

Mam nadzieję, że moje instrukcje i komentarze pomogą Ci sprawnie skorzystać z nowego kalkulatora GUS i obliczyć waloryzację na Twoim kontrakcie budowlanym. Gdybyś jednak potrzebował pomocy, to nie trać czasu na samodzielne rozwiązywanie problemu.

01 _______ SPOTKANIE

Potrzebujesz pomocy? Pomogę!

Wystarczy, że uzupełnisz formularz obok.

Umówimy się na półgodzinną bezpłatną rozmowę, podczas której dokładnie omówimy Twoją sytuację. Tak, że po wszystkim bez problemu będziesz wiedział, co robić dalej z waloryzacją.

02 _______ KOMENTARZE

Ten artykuł Cię zainteresował?

Uważasz, że ten artykuł może się przydać również Twoim znajomym? A może jakaś myśl wymaga rozwinięcia?

Zachęcam do podzielenia się swoją opinią na LinkedIn i skomentowania odnośnika do tego artykułu.

Podobne posty